Vài sự kiện miền Nam xưa

1934063_1888190228073911_3091298354324383466_n

Những ngày tháng khủng hoảng xăng dầu thế giới … Lượng nhiên liệu viện trợ cũng bị cắt giảm …. nạn xăng lậu đã bắt đầu từ đây … Công chức và quân nhân thời đó có những nhà vừa nghe rục rịch xăng tăng giá là lật đật đem thùng, can … thậm chí rút xăng đang còn trong bình của xe để đem ra đổ xăng mới cho đầy. Chuyện này đưa tới tình trạng nhà nào cũng có chứa xăng … Nguyên nhân chính gây nên những vụ hỏa hoạn bất ngờ.Thêm vào đó là tình trạng mua xong rồi trữ trong nhà để đem ra bán lẻ dọc đường như trong hình. Hình ảnh này còn tới bây giờ , chỉ thay bằng cục gạch và có gắn thêm miếng giấy cuốn hình cái quặn …

734984_10207733064062049_440346398046318731_n

Cái phông-tên này cho thấy nó được dựng từ hồi Pháp thuộc … Chỉ có một vòi nước duy nhút với đường kính khoảng 5cm …. Những cái sau 1955 đều được xây bằng bê-tông … có 4 cái rô-bi-nê gia dụng gắn bốn mặt trụ … ….

10633372_1887872154772385_9000411687469510585_o

Góc Pasteur-Lê Lợi … đối diện kem Bạch Đằng … Gốc gác vốn là một casino thời Pháp thuộc … Nay đã bị đập bỏ để thay bằng một hotel … Sau lưng …(chính xác hơn là bên hông rạp này – tay mặt hình) … có một hàng bán cháo rất ngon .

Hẻm Casino có bán bún ốc kiểu Bắc (di cư). Chị Khánh Ly hay tới ăn với Ngọc Minh (ca sĩ người gốc Thái trắng).

So với Eden thì ở đây không bằng chút nào hết … Phim không phải là hạng chọn lọc … Chỉ là sản phẩm hạng 2-3 trở xuống … Chính yếu phục vụ khách Tàu và thành phần bình dân là chính . Rạp này thường bán vé cho các xuất chiếu thường trực (permanent) … Mua vé mà không cẩn thận thì bị móc túi hoặc giựt đồ như chơi

Như vậy những phim hay thường chiếu tại Rex và Eden. Nhớ lúc còn ở Nha Trang hí viện Minh Châu hay chiếu phim của nước Pháp. Phim rất hay. 

Huyện Sĩ Church - Sài Gòn 1945
Huyện Sĩ Church – Sài Gòn 1945

Tấm hình này gốc từ một B&W negatif – kiếng. chụp năm 1945 cùng thời với nhà thờ Tân Định. Năm 1965 được đem ra tô màu và in thành carte-postal để bán cho khách du lịch. Xác tín việc này bằng cách … :
– Góc chụp nhà thờ trong hình cho thấy hậu cảnh chưa có cao ốc nào như vào năm 1965 trở đi …
– Năm 1965 … nhà thờ trong hình bị che khuất bởi một hang đá giả lập để làm thành đài Đức Mẹ Maria ngay góc hàng rào tiền cảnh …. (ngày nay vẫn còn) ….
– Việc dựng hang đá nói trên đã làm mất góc chụp tương tự trong các tấm hình ta thấy ngày nay (nếu có thì hình sẽ bị “đổ” vì góc rộng của ống kính nhưng thu hình trong khoảng cách quá ngắn giữa máy và chủ đề) ….
Do việc xây dựng các cao trình như trường trung học Nguyễn Bá Tòng vào cuối thập niên 1950 và 80 đã thay đổi hoàn toàn cảnh quan nơi đây ….

ân trước nhà thờ Đức Bà Saigon ... Ở hậu cảnh là nhà sách Công Giáo của giám mục Ngô Đình Thục ... (trái) ... và trường tiểu học Hòa Bình .. (mặt)
ân trước nhà thờ Đức Bà Saigon … Ở hậu cảnh là nhà sách Công Giáo của giám mục Ngô Đình Thục … (trái) … và trường tiểu học Hòa Bình .. (mặt)

Nhóm người đang tụ tập trước sân nhà thờ Đức Bà …. (trong hình này) …. là để bàn tán về sự kiện trái bích kích pháo rớt trúng tháp chuông nhà thờ …. Cây thập tự bị gãy rớt xuống đất … và lúc hình này được chụp thì hãng Eiffel đang cho lắp đặt thay thế bằng một cây thập tự khác …. Ngày 1/11/1966 tại cuộc duyệt binh kỷ niệm ngày Cách Mạng 1/11 thành công … khán đài danh dự của buổi lễ được dựng ngay sau lưng nhà thờ … Phía đối diện bên kia đường Thống Nhứt … Cây Sao đầu tiên trong công viên cạnh góc đường Duy Tân – Thống Nhứt có treo hai trái khí cầu trang trí cho buổi lễ với chiều cao 20m cách mặt đất …. VC từ Nhà Bè và Giồng Ông Tố đã lấy tọa độ theo các trái khí cầu này và dùng bích kích pháo 81mm để bắn vào khu vực … Một trái đã trúng vào tháp chuông như đã nói … một trái nữa rơi trúng nguyện đường của trường Lasan taberd … (góc Gia Long-Hai Bà Trưng) … làm mấy ông Frères đang làm Lễ Chu Thánh tại đó đã theo các Thánh về … Trời luôn …. Một trái nữa rớt vào sân trong của bịnh viện Đồn Đất (Grall) … Còn lại thì không gây thiệt hại nào khác … Cuộc diễn binh vẫn tiếp tục bình thường …

12814222_1885047701721497_1169698804324666527_n

Ngả tư Hàm Nghi-Võ Di Nguy Saigon …. Tiệm thuốc Bắc có bảng quảng cáo Xà Bông Việt Nam đã biến mất … Thay vào đó là bánh mì thịt nguội Như Lan …. Hình này chụp lúc Như Lan chưa phải là một tiệm bánh mì nổi tiếng … (nếu không muốn nói là chưa xuất hiện) ….

Như Lan chỉ có sau nầy ! Năm 1970 dì tui làm đám cưới ở nhà hàng Động Phát ! trên đường Hàm Nghi nầy !

Thật sự Như Lan chỉ trở thành “thương hiệu nổi tiếng” … (từ thời thượng) … từ năm 1966 … Thời kỳ hình này đượ chụp thì bà chủ Như Lan còn bán xe bánh mì bên … chợ Xóm Chiếu, Q.4 …

Hồi tết Mậu Thân đợt 2 … Saigon giới nghiêm 4:00 chiều tới 6:00 sáng hôm sau … tiệm bánh Như Lan đắt như tôm tươi … Người ra vô mua bánh và hộc tốc ra về cứ như là ..”ngày mai không còn nữa” … Và thật sự Như Lan chỉ bắt đầu được chú ý từ dạo đó … Đây cũng là “hiệu ứng bầy đàn” … cứ người này ăn thấy ngon thì lại truyền miệng cho người khác … với những thứ “gia vị khẩu ngôn” mà ngay bà Như Lan cũng không biết …. Chứ về ngon miệng bằng bánh mì thịt nguội thì tại hạ cũng thà chết còn hơn … Ăn cứ làn lạt làm sao …

12814661_1886434541582813_1827348030481509319_n

Chợ Bến Thành … Ở hậu cảnh là tiệm vàng Nguyễn Thế Năng … anh em vớ tiệm Nguyễn Thế Tài … Hai tiệm vàng nổi tiếng Saigon xưa …

Nguyễn Thế  Năng- Nguyễn Thế Tài là kinh-tài cho 7 Viễn (binh-xuyen) có đại lý ở Nam Vang ‘…lý do vì sao thời đó các tay anh chị cũng không ai dám đụng tới.

12028707_1886227018270232_9164457456182155553_o

Khu vực mũi tàu Nguyễn Cư Trinh-Trần Hưng Đạo … Bên tay trái là cây xăng dựa vách khách sạn Metropole … (nay là Pullman) … Ở hậu cảnh là dãy nhà nối liền với rạp ciné Victory – Lê Ngọc .. (nhà màu trắng) … Chiếc xe có dấu Hồng Thập Tự là của bệnh viện hải quân Mỹ … (khuất tay mặt hình) …. Trước thập niên 60s thì là Tổng Ủy Di Cư … (Đệ I Cộng Hòa) …. Trên đường Trần Hưng Đạo (trung cảnh) có một chiếc TAXI thuộc chương trình “Hữu Sản Hóa đợt Tự Chủ” … (sát tay trái hình) … Với bịnh viện hải quân và chiếc TAXI này thì hình chụp khoảng 1969 – 1970 .

12821515_1885760324983568_3863139302029076687_n

Sài Gòn 1963s, Quang cảnh mới nhìn thì thấy bình thường,nhưng lại rất náo nhiệt,tấp nập…

Ngày xưa … chiều mát lại ra Bến Bạch Đằng để hóng gió và chơi đùa với bạn bè ở công viên này … Chỗ cầu tuột trong hình đi ngược lại tay mặt khoảng 70m là cột cờ Thủ Ngữ và đường xuống nhà hàng Mỹ Cảnh (hậu cảnh) …. Hồi đó cứ khoảng 4:00 chiều (giờ Saigon) thì những người bán hàng rong như mía ghim … trái cây xẻ … đậu phọng rang (đựng trong các cuộn giấy giống như kem cone) … bánh cam bánh vòng …. cà-rem các loại … v..v… đều kê mâm hàng trên các đầu cộc hàng rào (tiền cảnh) …. chứ không bưng đi rảo bên trong công viên … ai muốn mua cứ ra những chỗ dọc hàng rào ấy để mua … ăn xong họ lại những chỗ có những giỏ đựng rác dựng rải rác trong công viên để bỏ rác vào đó … Nếu ai bỏ bậy xuống đất ngay trong công viên sẽ bị cảnh sát kiểm tục phạt nặng …
Những cảnh này từ sau 1964 … và đến 1968 thì đã không còn nữa … Chiến tranh lan rộng … con người sống gấp gáp hơn … và họ cũng không còn lưu ý hay e dè những gì kêu là “bất lịch sự” trước kia … Ngay như lực lượng cảnh sát kiểm tục cũng không còn … họ bị đồng hóa sang các binh chủng quân đội và tham chiến … Công viên còn … cũng còn người vào dạo chơi … nhưng không hề thấy sự thanh lịch ngày trước … Sự hỗn loạn bắt đầu xuất hiện … những tà áo dài tung bay trong gió lộng trên công viên xưa không thấy nữa … Ngay tiếng cười đùa của trẻ em cũng vắng hẳn …. Người ta ai cũng thấy sợ màn đêm phủ xuống Saigon …. trong đó ẩn chứa nhiều hiểm nguy của chiến tranh …. Vụ nổ ở nhà hàng Mỹ Cảnh đã thành vết hằn căm tức và hãi hùng ….

10644361_972815392767379_6476380259359424402_o

Trong hình này có một chỗ đáng chú ý … Đó là nhà sách Tự Lực … (chỗ cột đèn … bảng hiệu bị che một phần) …
Ngày xưa … nhà sách này nhỏ nhưng lại bán rất nhiều loại sách giáo khoa và truyện bằng ngoại ngữ Anh-Pháp rất thú vị … Nếu ai cần một quyển Grammaire hay Literature … Novel hay Fiction …. nào đó … mà đi loanh quanh Xuân Thu … Liên Châu …. Lê Phan … v..v….. hoàì vẫn không có thì cứ vào đây … họ sẽ vui vẻ ra về lòng mừng khấp khởi …. trên tay là cuốn sách ước mơ … Ngoài sách thì ở đây còn bán dụng cụ văn phòng các loại …như giấy … sổ … stencil … croquis … ngòi viết vẽ … và mực vẽ các loại …. rất tốt … Sau 1975 vài tháng thì tiệm sách này cũng chung số phận với các “nhà tai mắt” khác trong giới kinh doanh văn hóa phẩm Miền Nam … Và Tự Lực đã mất tên hoàn toàn từ dạo đó …

 

Nguồn Sggd: đất và người

Tổng hợp bởi NC. Trường

Xem Thêm

2 thoughts on “Vài sự kiện miền Nam xưa

Gửi phản hồi