Hồi ức về góc Bưu điện Sài Gòn

Ngày trước khu ăn uống trước Bưu điện Sài Gòn không một ông học sinh Taberd (*) nào không biết. Bởi đơn giản là trường Taberd nằm trên đường Nguyễn Du bên hông Bưu điện, chỉ vài bước chân là đã tới khu vực ăn uống nằm trên vỉa hè rộng ở hai bên lối vào Bưu điện.
 

Taberd là một trường Tây tư thục nổi tiếng, học sinh đa số là con nhà giàu, trong túi lúc nào cũng rủng rỉnh tiền ăn hàng. Mỗi ngày một ông nhỏ đi học thôi bét nhất là 50 đồng (tiền thời bấy giờ), với số tiền này mấy ông có thể ăn một dĩa bột chiên, uống một ly chè là vừa đủ cho buổi sáng, đó là con nhà “nghèo”. Còn con nhà giàu thì trong túi từ 100 đồng trở lên. Đã vậy mỗi cuối tuần còn được thêm mấy trăm gọi là cho các ông mua truyện, mua đồ chơi cho khỏi “tủi thân” với bạn bè! Nhưng lấy tiền mấy ông nhỏ này không phải dễ, vì con nhà giàu nên ông nào cũng kén và sành ăn hàng một cây. Bằng chứng là trong trường có hai quán bán đồ ăn cho mấy ông, mà mấy ông hay gọi là quán Patiserie đọc trại ra là Pa-tí-xệ, nhưng các ông miễn cưỡng ăn vào giờ ra chơi mà thôi. Mấy ông chỉ thích ăn sáng ở ngoài khu Bưu Điện nhiều món ăn lạ hơn.

Hoi-uc-am-thuc
Quầy bánh Hương Lan bán đủ loại bánh ngọt, bánh kem nhỏ… một thời làm mê đắm học trò trường Taberd. Ảnh: TL

Trước cửa Bưu điện hai bên có hai quầy bán bánh mì mà tụi tôi hay gọi là bánh mì bưu điện, quầy nằm bên trái là tiệm Hương Lan (Nguyễn Văn Ngãi). Quầy bánh Hương Lan bán đủ loại bánh ngọt, bánh kem nhỏ. Bánh pâté chaud ở đây rất ngon với cái vỏ bán giòn tan và mềm mại bên trong. Nhưng quầy Hương Lan nổi tiếng nhất với bánh mì gà hoặc jambon xúc xích. Ổ bánh mì nhỏ thôi mà tụi tôi còn gọi là bánh mì cóc, với nước sốt beurre béo ngậy và thịt gà chiên xé nhỏ kèm thêm miếng jambon mặn, đồ chua và cái cọng hành lá ló cái đuôi xanh xanh ra ngoài , cắn vào một phát thì lên mây ngay, ăn một ổ cũng đủ ngán.

Quầy bán bánh mì và bánh ngọt bên tay phải không bề thế bằng quầy Hương Lan, nhưng mấy ông anh lớn lại khoái cái quầy này vào bởi bên cạnh quầy có trổ một cánh cửa ra vào, kê vài cái ghế đẩu là chỗ để các ông ngồi nhâm nhi cà phê sáng và phì phèo đốt thuốc cho đã đời  trước khi vào trường.

banh-mi-huong-lan-small
Bánh mì Hương Lan và các sạp báo, thuốc lá phía bên trái cổng bưu điện
Ngoài ra khu Bưu điện còn bán xôi gà, cơm tấm, gỏi khô bò, bò bía, bột chiên… Riêng cái món bột chiên nổi tiếng mà ông Taberd nào cũng mê này là của một ông Tàu mà mấy ông anh lớn hay gọi là chú Mạ, chân đi hơi khập khiễng nên chơi luôn cái tên chú Mạ Què cho gọn. Mỗi sáng ghé vào cái xe hàng ăn này là phải chờ vì bà con khoái món này lắm, xe cũng chỉ có 5 – 6 cái ghế để ngồi, đông quá có khi vừa đứng vừa ăn. Có bữa đi học trễ ,thèm dĩa bột chiên, thế là sà vào. Nhằm bữa chú Mạ đông khách nên phải đợi. Đến chừng dĩa bột chiên của mình cũng được đem ra nóng hổi, vừa thổi vừa nhai ngấu nghiến vài miếng thì tiếng chuông trường kêu leng keng giục giã vào học.
 
Vội lùa thêm một vài miếng bột chiên nữa là ông nhỏ ôm cặp táp chạy thục mạng, có bữa quên cả trả tiền dĩa bột (nhưng không sao , vì là khách ruột nên hôm sau trả cũng được).Có cái xe đạp bán gỏi khô bò của một ông Tàu khác. Khô bò của ông này thuộc loại tuyệt hảo vừa ngon vừa cay, miếng khô bò hay miếng gan của ông ướp gia vị đậm đà lắm. Khô bò của ông có hai loại: loại gan mềm ăn rất béo và bùi , loại khô bò cứng và rất cay với nước gia vị sền sệt. Bốc một nhúm gỏi đu đủ đã bào sẵn vào cái đĩa bằng sắt ,tay cầm kéo của ông nhanh nhẹn cắt khô bò hay gan ra từng miếng, rưới một chút nước cốt dùng để ướp miếng khô bò lên trên dĩa gỏi, xắt thêm ít rau răm lên trên, rồi dích miếng tương ớt cắn một miếng nhai sừng sực gân guốc thấy đã làm sao! Bữa nào có tiền thì chơi thêm miếng gan béo ngậy vô nữa là sướng rên mé đìu hiu, nhất là khi nghe tiếng cây kéo trên tay ông lách cách rất điệu nghệ.
 
Nếu chưa đã thì có khi tụi tôi quay sang cái xe bò bía bên cạnh, chơi thêm vài cuốn cho chắc bụng. Món bò bía cũng của ông ba Tàu, nó đơn giản và rẻ tiền nên mấy ông nhỏ chỉ ăn chơi cho thêm phần thú vị. Nhưng có khi đông không kém, mấy ông đứng chầu rìa quanh cái xe đạp với nồi nước luộc những miếng củ đậu sôi sùng sục. Bàn tay chú thoăn thoắt gắp mấy miếng củ đậu vào cái bánh tráng nhỏ xíu, thêm ít tôm khô và hai miếng lạp xưởng thái mỏng, ít rau xà lách thế là xong. Cuốn ra được cái nào là mấy ông nhóc giành giựt nhau cái đó, cãi nhau chí chóe.
 
Về thức uống thì có mấy cái xe bán đủ thứ đậu như đậu xanh, trắng, đỏ với nước cốt dừa béo ngậy, rồi sâm bổ lượng… nhưng mê nhất là những xe bán nước si rô và kem: ly si rô cho kem vào ăn vừa lạ vừa đã gì đâu; hay là ăn bánh mì loại ngọt tròn tròn rồi múc vài muỗng kem bỏ vô, cho một tí sữa bò đặc vào và thêm một nhúm đậu phộng rang giã nhỏ, thì còn gì bằng . Đây cũng là thức uống và thức ăn lạ của thời ấy. Toàn món lạ đời nhưng ít ông nào bị Tào Tháo rượt trong trường, thế mới tài!
quan-buu-dien
Quán Bưu Điện phía bên phải cổng bưu điện. Bánh mì tuy không ngon hơn nhưng có không gian dành cho nhâm nhi cà phê

Nếu chán mấy món ăn bên Bưu điện thì xẹt ngang qua con hẻm nhỏ cạnh cổng Bộ Nội vụ (bót Catinat thời Pháp thuộc) sát bên trường ăn hàng cũng được. Chỗ này có hàng cơm tấm sườn bì chả ăn cũng “nhức nách” lắm. Sáng nào đi ngang cũng bị cái đám khói nướng sườn thơm phức quyến rũ mù mịt bay xộc vào mũi. Riêng tôi thì chấm cái gánh bán bánh mì bì, chả lụa của một o miền Nam chuyên mặc áo bà ba và cái quần đen Mỹ A láng mượt. Ổ bánh mì của o vừa dai vừa mềm và có vài chỗ hơi bị cháy, mà bỏ bì rồi cho mỡ hành lá vô hay chả lụa rồi chan nước mắm (o pha nước mắm ngon tuyệt chiêu), thuận tay dích miếng ớt xay xong đưa lên miệng là quên đường về.

 
Tôi còn nhớ mỗi lần ghé vào mua bánh mì là được o tiện tay nựng má tôi một cái, và thường thêm cho một miếng chả lụa hay ít bì heo.Em nào thèm chua thì sẵn có chiếc ba gác chất một dãy thố đựng các loại ổi, xoài, me, cóc, tầm ruột và những trái cà na, ô quả trám ngâm dấm chua chua ngọt ngọt, cắn một phát nghe giòn tan trong miệng. Món này đắt nhất lúc trưa Thứ bảy hay những buổi trưa tan trường về, vì buổi sáng ai lại đi ăn đồ chua cho nó cào ruột? Vào năm 1976 khi trường Taberd đóng cửa thì góc phố ẩm thực này  mới giải tán.

Vũ Văn Chính (Người Đô Thị)  
 
Gom góp lại những hình ảnh trong ký ức, tôi về lại chốn xưa, nơi đã cho tôi những tháng ngày thật đẹp, với những sinh hoạt quen thuộc hàng ngày mỗi ngày đến trường, và đã là học sinh Taberd thì chuyện ăn uống la cà ngoài đường hay trong trường, cũng là điều ai cũng đã từng trãi qua, từ các bậc đàn anh đến các lớp đàn em đều quen thuộc, trong đó có cả tôi nữa, nên tôi ghi nhớ những sinh hoạt ăn uống hàng ngày để các bạn nhớ lại hình ảnh của mình trong đó của một thời thật đẹp. Trước cửa Bưu Điện Sàigòn ngày ấy có hai quầy bán bánh mì mà tụi tôi hay gọi là bánh mì Bưu điện, quầy nằm bên phải hình như có tên là Hương Lan (Nguyễn Văn Ngãi), bán bánh mì gà hoặc jambon xúc xích là ngon nhất. Ổ bánh mì nhỏ mà tụi tôi gọi là bánh mì cóc, với nước sốt bò và thịt gà xé nhỏ cắn vào một miếng thì tuyệt vời. Bên cạnh quầy còn là chỗ để các anh lớn ngồi uống cà phê và hút thuốc trước khi vào học.
 
Ngoài ra khu Bưu Điện còn bán xôi gà, cơm tấm, gỏi khô bò, bột chiên, đậu đỏ bánh lọt, nước sirô mà thêm kem vào thì vừa lạ và vừa ngon. Cũng như ăn bánh mì ngọt ổ tròn mà cho kem vào rồi cho tí sữa và đậu phộng thì … chết liền. Riêng món bột chiên mà chiên hơi cháy xong rồi cho thêm trứng và hành lá vào ăn với tương ớt thì ghiền luôn. Muốn thưởng thức các món trên thì phải đi học sớm, la cà nhâm nhi mới đã, nhưng cũng có lúc gặp bất ngờ, như đang ăn uống mà chuông trường inh ỏi lên tiếng thì phải mau mau ba chân bốn cẳng vọt lẹ vào trường, chậm trễ thì chỉ có nước go home thôi. Riêng này thứ hai có chào cờ thì năm phút sau cổng mới cho vào và đóng lại liền, vụ này thì tôi dã từng bị. Ngoài Bưu điện ra, ngay bên hông trường chỗ Bộ Nội Vụ có con hẻm nhỏ bán cà phê, cơm tấm. Và có một chỗ bán bánh mì chả lụa và bì ngon hết biết. Ổ bánh mì dài và có chỗ cháy đen mà ăn với chả lụa hay bì rồi chan nước mắm thêm muổng ớt thi cho … chết luôn. Ngày đó đi học mỗi ngày nếu khá giả thì được 100 đồng, giàu thì có 200 đồng ngoài ra cuối tuần còn được cho Cha Mẹ cho mấy trăm mua sắm nên tụi tôi tha hồ ăn hàng.
 
Bây giờ đến chuyện trong trường, trường có hai quán bán hàng ăn mà tụi tôi hay gọi là quán Pa-tí-xệ, một danh cho các lớp 6, 7 còn một dành cho các lớp 8 đến 12. Không có gì phân biệt ranh giới mà sao hai quán khác hẳn nhau. Quán các lớp 6, 7 thì to và sáng sủa hơn và đồ ăn thì Tây hơn. Ngay cả ông chủ quán típ người mập mạp vui vẽ hay bẹo má lũ con nít chúng tôi khi mua đồ. Nơi đây có bán bánh mì, bánh croissant (bánh sừng trâu), bánh xu kem, bánh pâté chaud nóng và dòn vừa ăn vừa thổi, bánh ốc kem với nhân kem trắng ăn thật tuyệt vời. Ngoài ra một hàng keo thủy tinh chứa kẹo và bánh rồi chổ bán nước ngọt và kem, sau này có loại kem Eskimaux sữa có bọc lớp chocolat mỏng bên ngoài. Quán này là nới ồn ào nhất của bọn con nít chúng tôi mỗi khi ra chơi. Chuông reo là ào xuống chen lấn nào là mua jeton banh bàn, bánh trái có khi trèo hẳn lên bệ đá mài để mua cho lẹ, mua xong nhiều khi nhìn lại đứt cả nút áo, quần áo xộc xệch, nhưng cầm đước món ăn mình thích trong tay là hạnh phúc rồi.
 
Còn quán dành cho các lớp lớn thì lịch sự hơn, dù gì thì cũng đã lớn rồi ai như lũ con nít lớp 6, 7 kia. Quán này thì bình dân và nhỏ hơn, được quay bằng lưới mắt cáo chỉ chừa một lổ nhỏ để bán hàng. Ngay như ông chủ quản lý người ốm và hom hem hơn nên các món cũng bình dân hơn nào là bánh da lợn, bánh chuối, bánh khoai mì, bánh đậu xanh, … Riêng nơi đây có kẹo đậu phộng nougat, đậu phộng da cá, và me cam thảo. Món me ăn xong thì tụi tôi lấy hột làm đạn để bắn nhau trong lớp, súng là cây thước dẹp. Vụ này thì bạn Ngô Hùng học lớp 8-3 chắc rành à nhe.
 
Còn nước uống thì có sữa tươi, sirô dâu đựng trong chai nhỏ, muốn uống thì đưa tiền thế chân, uống xong thì lấy lại vì sợ làm bể chai. Không hiểu sao về sau này nhà trường có thay đổi gì mà đóng cửa cả hai quán vào năm 72-73 thì phải, bù vào đó thì quán mới có bàn ghế ngồi sạch sẽ hơn, nhưng quán này nhanh chóng trở nên xa lạ với tụi tôi hơn, thật là tiếc nuối phải không các bạn ? Những hình ảnh ấy đã mất rồi nhưng chúng ta có quên được đâu, mặc dù sắp về già mà nhắc lại chuyện ăn uống, tôi chỉ sợ con cháu đọc được thì … hân hạnh vô cùng. Thôi thì tấ cả chỉ là kỷ niệm, nhắc lại để cùng các bạn nhớ lại một thời dưới mái trường Lasan Taberd. ….
 
Nguyễn Cao Trường tổng hợp

Comments

comments

You May Also Like

2 thoughts on “Hồi ức về góc Bưu điện Sài Gòn

%d bloggers like this: